Ο Άρης μπαίνει στη νέα σεζόν έχοντας ένα χαρακτηριστικό που μπορεί να αποτελέσει τη βάση ολόκληρης της επιθετικής φιλοσοφίας του Βασίλη Σπανούλη. Διαθέτει πολλούς παίκτες που μπορούν να πάρουν την μπάλα στα χέρια τους και να δημιουργήσουν. Ντιμιτρίεβιτς, Τολιόπουλος, Μόργκαν και Γιόβιτς μπορούν να λειτουργήσουν ως χειριστές, αλλά με διαφορετικό τρόπο ο καθένας, δίνοντας τη δυνατότητα στους “κιτρινόμαυρους” να αλλάζουν τον τρόπο επίθεσής τους ακόμη και μέσα στην ίδια κατοχή.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο κλασικό pick-and-roll. Ο νέος Άρης έχει τα εργαλεία για να επιτεθεί στο drop, να ψάξει συγκεκριμένα mismatches μέσα από διαδοχικά screen, να μεταφέρει τη δημιουργία από τη μία πλευρά στην άλλη και να χρησιμοποιήσει διαφορετικά τους ψηλούς του ανάλογα με την αμυντική αντιμετώπιση. Η παρουσία των Μπιρτς, Κώστα Αντετοκούνμπο και Ρόμπινσον-Ερλ προσθέτει διαφορετικά χαρακτηριστικά στη front line, ενώ η αθλητικότητα που υπάρχει στο ρόστερ μπορεί να συνδέσει την άμυνα με το transition παιχνίδι.
Άρης: Η δύναμη των πολλών χειριστών
Η ύπαρξη αρκετών ball handlers δεν έχει αξία μόνο επειδή ο Άρης διαθέτει περισσότερους παίκτες που μπορούν να οργανώσουν. Το σημαντικότερο είναι ότι μπορεί να συνεχίζει να δημιουργεί χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να επαναφέρει την επίθεση στην αρχική της μορφή.
Ένα high pick-and-roll του Ντιμιτρίεβιτς μπορεί να αναγκάσει την άμυνα να κάνει την πρώτη περιστροφή. Αν η μπάλα βγει στην αδύνατη πλευρά και καταλήξει στον Τολιόπουλο ή τον Μόργκαν, η επίθεση μπορεί αμέσως να περάσει στη δεύτερη δράση. Αντί για ένα στατικό spot-up, ο δεύτερος χειριστής μπορεί να επιτεθεί στο closeout ή να πάρει αμέσως νέο screen.
Αυτή η λογική δημιουργεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Ο δεύτερος creator δεν επιτίθεται πλέον απέναντι σε μια οργανωμένη άμυνα πέντε εναντίον πέντε. Επιτίθεται απέναντι σε παίκτες που έχουν ήδη μετακινηθεί, έχουν κάνει πράξη το να δώσουν την πρώτη βοήθεια και προσπαθούν να επιστρέψουν στα αρχικά matchups τους.
Ο Τολιόπουλος μπορεί παράλληλα να αξιοποιηθεί και μακριά από την μπάλα. Pindowns, stagger screens και handoffs μπορούν να του επιτρέψουν να παραλαμβάνει κινούμενος και να περνά αμέσως σε δεύτερο pick-and-roll. Με αυτόν τον τρόπο ο Άρης μπορεί να συνδέει διαφορετικές δράσεις και να αποφεύγει τις κατοχές στις οποίες ένας χειριστής κρατά την μπάλα μέχρι να δημιουργήσει μόνος του.
Η επίθεση απέναντι στο drop και η σημασία του pull-up
Μία από τις πρώτες αμυντικές επιλογές που θα πρέπει να τιμωρήσει ο Άρης (και δη στο Eurocup) είναι το drop. Σε αυτή την κάλυψη ο αντίπαλος ψηλός παραμένει χαμηλότερα, προστατεύοντας κυρίως το καλάθι και το roll, ενώ ο αμυντικός του χειριστή προσπαθεί να περάσει πάνω από το screen. Απέναντι σε αυτή την αντιμετώπιση, το pull-up σουτ των guards αποκτά μεγάλη σημασία.
Ο Τολιόπουλος μπορεί να τιμωρήσει τον χώρο που δημιουργείται πίσω από το screen, ενώ Ντιμιτρίεβιτς και Μόργκαν μπορούν επίσης να αναγκάσουν τον αντίπαλο ψηλό να ανέβει περισσότερο. Και από τη στιγμή που ο αμυντικός του screener κάνει ένα ή δύο βήματα ψηλότερα, αρχίζουν να δημιουργούνται διαφορετικές επιλογές.
Ο roller αποκτά περισσότερο χώρο πίσω του, το pocket pass γίνεται ευκολότερο και ο παίκτης της αδύνατης πλευράς αναγκάζεται να εμπλακεί περισσότερο στη φάση.
Εκεί μπορεί να εμφανιστεί το επόμενο πλεονέκτημα. Αν ο παίκτης που βρίσκεται στην αδύνατη πλευρά βοηθήσει στον ψηλό, ανοίγει η πάσα προς τη γωνία. Αν παραμείνει στον σουτέρ, δημιουργείται διάδρομος για το roll. Ο στόχος απέναντι στο drop δεν είναι επομένως απλώς να μπει το pull-up. Είναι να αναγκαστεί ο ψηλός να εγκαταλείψει το σημείο στο οποίο αισθάνεται… άνετα.
Το mismatch hunting μέσα από τα screens
Ένα από τα στοιχεία που μπορεί να γίνει ιδιαίτερα σημαντικό στην επίθεση του Άρη είναι το mismatch hunting. Η συγκεκριμένη λογική δεν περιορίζεται στο να αναγνωρίσει ένας guard ότι απέναντί του βρίσκεται ένας πιο αργός ψηλός. Το mismatch μπορεί να δημιουργηθεί σχεδόν σκόπιμα.
Ο Άρης έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί τον παίκτη που μαρκάρεται από τον αμυντικό τον οποίο θέλει να στοχεύσει ως screener. Αν ο αντίπαλος επιλέξει switch, ο Ντιμιτρίεβιτς, ο Τολιόπουλος ή ο Μόργκαν μπορούν να βρεθούν απέναντι στον ψηλό που θέλουν να επιτεθούν. Αν η άμυνα αρνηθεί την αλλαγή, τότε πρέπει να χρησιμοποιήσει διαφορετική κάλυψη και να ανοίξει άλλου είδους χώρους.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί re-screen. Ο screener αλλάζει γωνία αμέσως μετά το πρώτο screen και αναγκάζει τον αμυντικό του χειριστή να περάσει δεύτερη φορά από επαφή. Μια άμυνα που έχει αντιμετωπίσει σωστά την πρώτη ενέργεια μπορεί έτσι να αναγκαστεί να προχωρήσει σε αλλαγή στη δεύτερη.
Το mismatch hunting βέβαια, μπορεί να αφορά και την αντίθετη κατεύθυνση. Ο Ρόμπινσον-Ερλ μπορεί να χρησιμοποιηθεί απέναντι σε μικρότερο αντίπαλο μετά από αλλαγή κι αυτό είναι κάτι που σίγουρα θα έχει στο μυαλό του ο Βασίλης Σπανούλης
Μπιρτς και Αντετοκούνμπο δίνουν vertical spacing και αναβαθμίζουν τον Άρη
Οι Κεμ Μπιρτς και Κώστας Αντετοκούνμπο μπορούν να δώσουν στον Άρη κάτι διαφορετικό από το κλασικό spacing που δημιουργεί ένας ψηλός με περιφερειακό σουτ. Το λεγόμενο vertical spacing. Τι σημαίνει αυτό;
Η απειλή του roller πάνω από τη στεφάνη αναγκάζει την άμυνα να προστατεύσει διαφορετικά τη ρακέτα. Ο αμυντικός που βρίσκεται στην πλευρά της weak side πρέπει να βρίσκεται αρκετά κοντά ώστε να σταματήσει το roll, αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί να εγκαταλείψει εντελώς τον παίκτη που βρίσκεται στη γωνία.
Σε αυτή τη συνθήκη μπορούν να αποκτήσουν αξία τα empty-side pick-and-rolls. Με τη μία πλευρά του παρκέ άδεια, η άμεση βοήθεια στον roller γίνεται δυσκολότερη και ο χειριστής έχει περισσότερο χώρο για να διαβάσει τον αμυντικό του ψηλού.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Spain pick-and-roll κάτι που ήδη χρησιμοποιεί ο coach Σπανούλης και στα φιλικά παιχνίδια της ομάδας. Ένας τρίτος παίκτης μπορεί να τοποθετήσει back screen στον αμυντικό του roller και στη συνέχεια να ανοίξει προς τα 6,75μ. Η άμυνα πρέπει τότε να διαχειριστεί ταυτόχρονα τον χειριστή, τον ψηλό που κινείται προς τη στεφάνη και τον shooter που βγαίνει στην περιφέρεια.
Ο Ρόμπινσον-Ερλ μπορεί να αλλάξει τη… γεωμετρία της επίθεσης
Η παρουσία του Τζερεμάια Ρόμπινσον-Ερλ δίνει τη δυνατότητα στον Σπανούλη να παρουσιάσει διαφορετική μορφή επίθεσης σε σχέση με τα σχήματα που χρησιμοποιούν έναν κλασικό rim-running ψηλό.
Με τον Ρόμπινσον-Ερλ στο “5”, υπάρχει η προοπτική για περισσότερο five-out spacing. Ο αντίπαλος ψηλός αναγκάζεται να απομακρυνθεί περισσότερο από τη στεφάνη και οι διάδρομοι για τους guards γίνονται μεγαλύτεροι.
Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο απέναντι σε βαριά “πεντάρια”. Ο Άρης μπορεί να τα εμπλέξει σε handoffs ή ball screens αρκετά μακριά από το καλάθι, αναγκάζοντάς τα είτε να βγουν στην περιφέρεια είτε να παραχωρήσουν χώρο στον χειριστή.
Παράλληλα, ένας πιο ευέλικτος ψηλός δημιουργεί μεγαλύτερη ποικιλία μετά το screen. Δεν χρειάζεται κάθε φορά να κάνει hard roll προς το καλάθι. Μπορεί να κάνει pop ή και short roll. Με πολύ απλά λόγια, ο Ρόμπινσον Ερλ… φτιάχνει τις γωνίες της ομάδας του και λειτουργεί καθοριστικά στο spacing.
Δεν θα μπορούσαν να είναι και όλα τέλεια στον… πλανήτη Άρη
Ένα από τα ζητήματα που θα πρέπει να διαχειριστεί ο Σπανούλης αφορά τις πεντάδες στις οποίες συνυπάρχουν παίκτες περιορισμένης περιφερειακής απειλής. Η παρουσία δύο τέτοιων παικτών μπορεί να επιτρέψει στην άμυνα να γεμίσει περισσότερο τη ρακέτα και να περιορίσει τους χώρους για τους χειριστές. Αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό όταν στο “5” βρίσκεται ένας καθαρός roller.
Η πιο… λογική λύση θα ήταν να υπάρχουν πεντάδες με περισσότερους σουτέρ, ωστόσο ο χώρος δημιουργείται κυρίως μέσα από την κίνηση. Ο Άρης θα πρέπει να μετακινήσει τη μπάλα γρήγορα, να βρει baseline cuts να χρησιμοποιήσει handoffs και να αναγκάσει με εναλλακτικό τρόπο τους ψηλούς να βγούν από το… καβούκι τους.
Οι αλλαγές στην άμυνα και η διαφορετική λογική με τον Μπιρτς
Στην άλλη πλευρά του παρκέ ο Άρης έχει επίσης τη δυνατότητα να διαφοροποιεί την τακτική του ανάλογα με την πεντάδα. Με τον Μπιρτς στο “5” μπορεί να χρησιμοποιήσει περισσότερο drop, κρατώντας τον ψηλό κοντά στη στεφάνη και ζητώντας από τον αμυντικό του χειριστή να περάσει πάνω από το screen.
Με περισσότερο ευέλικτα σχήματα μπορεί να αυξήσει τις αλλαγές και να αφαιρέσει την αρχική δράση του αντιπάλου. Η παρουσία παικτών με μέγεθος στις ενδιάμεσες θέσεις μπορεί να επιτρέψει περισσότερα switches από το “2” μέχρι το “4”, χωρίς κάθε αλλαγή να δημιουργεί αυτομάτως ένα τεράστιο mismatch.
Η πίεση στην μπάλα και οι περιστροφές της weak side
Δεν έχουμε αναφερθεί πολύ στον Μοκόκα όμως ήρθε και η… δική του ώρα. Οι Μοκόκα και Θανάσης Αντετοκούνμπο δίνουν στον Άρη τη δυνατότητα να αυξήσει την ένταση με πίεση στη μπάλα και με μια βασικότατη προυπόθεση. Να υπάρχει σωστή κάλυψη πίσω από την μπάλα.
Για παράδειγμα, αν ο πρώτος αμυντικός βρεθεί πίσω από τη φάση, ο ψηλός πρέπει να ελέγξει προσωρινά τον χειριστή και ο παίκτης στην αδύνατη πλευρά να αναλάβει το roll. Αυτό ενεργοποιεί με τη σειρά του τις περιστροφές της αδύνατης πλευράς.
Από το stop στο early offense
Η αθλητικότητα του ρόστερ έχει την ικανότητα να συνδέσει άμεσα την άμυνα με την επίθεση. Μετά από κλέψιμο, deflection ή αμυντικό ριμπάουντ, ο Άρης διαθέτει αρκετούς παίκτες που μπορούν να αναλάβουν αμέσως την πρώτη μεταφορά της μπάλας. Αυτό είναι ένα ακόμη πλεονέκτημα της ύπαρξης πολλών χειριστών. Για την ακρίβεια ένα από τα βασικότερα.
Ο πρώτος διαθέσιμος guard μπορεί να πιέσει το κέντρο, τα “φτερά” να γεμίσουν τις δύο πλευρές και ο ψηλός να τρέξει προς τη στεφάνη. Ακόμη και αν δεν δημιουργηθεί άμεσο τελείωμα, η επίθεση μπορεί να περάσει σε drag screen πριν η αντίπαλη άμυνα προλάβει να οργανώσει τα matchups της. Έτσι το transition μετατρέπεται σε early offense. Και μάλιστα ΧΩΡΙΣ να διακοπεί η ροή της κατοχής.
Άρης έτοιμος να… σπάσει το δίπολο και να γλυκοκοιτάξει το Eurocup
Για να μην πηγαίνουμε τη βαλίτσα… μακριά, το αγωνιστικό ταβάνι αυτού του Άρη μοιάζει υψηλό και οι φιλοδοξίες του μπορούν να ξεπεράσουν κατά πολύ μια απλώς καλή πορεία σε Ελλάδα και Ευρώπη. Το Eurocup αποτελεί μια διοργάνωση στην οποία οι “κιτρινόμαυροι” μπορούν να διεκδικήσουν μια… μεγάλη διαδρομή και, εφόσον η ποιότητα του ρόστερ μεταφραστεί σε συνοχή και αγωνιστική συνέπεια, να μπουν ακόμη και στη συζήτηση της κατάκτησης.
Στην Ελλάδα, αντίστοιχα, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Θα πρέπει να πλησιάσουν σε σταθερή βάση το επίπεδο του Ολυμπιακού και του Παναθηναϊκού AKTOR και να επιχειρήσουν να διαταράξουν μαζί με τον ΠΑΟΚ, ένα δίπολο που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια. Το ταλέντο, το βάθος και οι διαφορετικές τακτικές επιλογές υπάρχουν. Το αν όλα αυτά θα μετατρέψουν τον Άρη από μια φιλόδοξη ομάδα σε πραγματικό διεκδικητή θα κριθεί από το πόσο γρήγορα ο Σπανούλης θα καταφέρει να ενώσει όλα τα κομμάτια σε ένα σύνολο που θα λειτουργεί με την ίδια συνέπεια και στα δύο άκρα του παρκέ. Οι περγαμηνές που μας έχει δώσει ως προπονητής πάντως, αρκούν και περισσεύουν.
