Η συζήτηση γύρω από την αξία ενός παίκτη ξεκινά και τελειώνει πολύ συχνά στη στατιστική. Πόντοι, ποσοστά, ασίστ… Όμως, δεν αρκεί μόνο αυτό! Πολλές φορές καταλαβαίνεις την αξία ενός παίκτη όχι όταν έχει την μπάλα, αλλά όταν δεν την έχει. Υπάρχουν, δηλαδή, παίκτες που επηρεάζουν καθοριστικά την εικόνα της ομάδας τους, δίχως να “φωνάζουν” στα νούμερα. Ο Κώστας Παπανικολάου και ο Χουάντσο Ερνανγκόμεθ, δύο “αιώνιοι”, είναι ίσως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτή τη στιγμή στην Ευρωλίγκα.
Όταν ο Παπανικολάου είναι μέσα, το γήπεδο μικραίνει
Από τις αρχές Δεκεμβρίου, ο Ολυμπιακός είναι η δεύτερη χειρότερη άμυνα της Ευρωλίγκας με 125.5 πόντους ανά 100 κατοχές. Σε αυτό το διάστημα, στα περίπου 14 λεπτά που παίζει ο Κώστας Παπανικολάου (13.7 λεπτά μέσο όρο), μετατρέπεται στη δεύτερη καλύτερη άμυνα με 111.4 πόντους ανά 100 κατοχές. Αυτό σημαίνει πως οι χώροι κλείνουν με τις αποστάσεις να μειώνονται, οι βοήθειες έρχονται νωρίτερα (στην ώρα τους), τα εύκολα καλάθια κόβονται και τα λάθη μειώνονται δραστικά. Μέσα από αυτά μπορεί να αλλάξει όλος ο ρυθμός ενός ματς.
Ο Χουάντσο που παίζει χωρίς την μπάλα
Κάτι ανάλογο συναντάμε και στην άλλη πλευρά του αιώνιου ντέρμπι. Από την έναρξη της περασμένης σεζόν μέχρι σήμερα, ο Χουάντσο Ερνανγκόμεθ έχει το μεγαλύτερο Net Rating ανάμεσα στους παίκτες του βασικού rotation του Παναθηναϊκού. To Net Rating είναι η διαφορά πόντων υπέρ/κατά ανά 100 κατοχές. Με πολύ απλά λόγια, είναι το πώς “αναπνέει” η ομάδα όταν ένας παίκτης βρίσκεται στο παρκέ. Για να μιλήσουμε με νούμερα, ο Ισπανός την περσινή σεζόν στη κατηγορία αυτή είχε +8.8, ενώ φέτος έχει μέχρι στιγμής +3.9.
Συνολικά, ο Χουάντσο είναι ο ορισμός του παίκτη που ακόμα και σε βραδιές που δεν γεμίζει το box score, γεμίζει το παρκέ. Παίζοντας άμυνα παντού από το “2” μέχρι το “4”, με σωστές κινήσεις στην αδύνατη πλευρά και με το να βρίσκεται συχνά στο σωστό σημείο πριν καν δημιουργηθεί η φάση, είναι ο παίκτης που μπορεί να αλλάξει όλη τη ροή του αγώνα.
Το μπάσκετ της πρόβλεψης, όχι της αντίδρασης
Το μάτι και το μυαλό του θεατή είναι εκπαιδευμένα να συγκρατούν πράγματα πολύ πιο απτά από αυτά που φέρνουν στο παρκέ αυτοί οι δύο. Επομένως, συχνά τους κρίνουμε εύκολα. Αλλά και οι δύο… υπηρετούν το μπάσκετ που κερδίζει. Σώζουν κατοχές, αποτρέπουν καλάθια με μπλοκ, ξελασπώνουν συμπαίκτες. Εκτός από αυτά, εμψυχώνουν και συμπαίκτες ακόμα και σε κακές αποφάσεις. Η ψυχολογία παίζει κομβικό ρόλο, ακόμα κι αν δεν έχει τίποτα το εντυπωσιακό. Είναι δύο παίκτες που πάνω από όλα είναι άνθρωποι.
Σε μια λίγκα που ξέρει να σημαδεύει, και οι δύο βρίσκονται συχνά στο παρκέ με συμπαίκτες – στόχους. Έχουν μάθει να λειτουργούν σκεπτόμενοι πάντα ένα-δύο δευτερόλεπτα έπειτα. Αντιλαμβάνονται την επόμενη κίνηση της επίθεσης, την ενδεχόμενη αδυναμία της άμυνας πριν από τους υπόλοιπους. Ορισμένες φορές, μάλιστα, είναι σαν να προσπαθούν να βρεθούν εκτός της βασικής δράσης ώστε να καθοδηγήσουν, να μετρήσουν την κατάσταση και να ενεργήσουν στο κατάλληλο σημείο. Εκεί, δηλαδή, που δεν το περιμένεις!
Η συνεισφορά που αποτυπώνεται εκεί που… δεν κοιτάμε
Και οι δύο, ωστόσο, κρίνονται συχνά αυστηρά σε βραδιές που μπορεί να είναι άστοχοι. Γιατί; Επειδή αυτά “μένουν στο μάτι”. Ειδικά στο μάτι του φίλου που βλέπει μπάσκετ χωρίς να δίνει έμφαση στην ουσία.
Η παρουσία του Χουάντσο Ερνανγκόμεθ και Κώστα του Παπανικολάου, όμως, είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από… μερικά χαμένα σουτ. Είναι θεμελιακή και κομβικής σημασίας. Και, σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται συχνά, δεν είναι αόρατη στους αριθμούς. Απλώς δεν αποτυπώνεται στους “εύκολους”, συνηθισμένους αριθμούς. Όσα κάνουν οι δυο τους καταγράφονται κυρίως στα advanced stats, όπως είναι για παράδειγμα το Net Rating – που αναφέραμε παραπάνω.
Αυτό, βέβαια, το γνωρίζουν πρώτοι από όλους οι προπονητές τους. Στο υψηλό επίπεδο, η αξία ενός παίκτη δεν μετριέται μόνο από το πόσο σκοράρει, αλλά και από τα πόσα προβλήματα λύνει μέσα στο γήπεδο.
