Σε μια EuroLeague που σπάνια επιβραβεύει τη σταθερότητα περισσότερο από την ένταση των αλλαγών, ο Ολυμπιακός επαναπροσδιόρισε τον εαυτό του μέσα στη σεζόν. Από ένα προβληματικό ξεκίνημα μέχρι την κορυφή της κανονικής περιόδου, η ομάδα του Γιώργου Μπαρτζώκα εξελίχθηκε όχι μέσω ριζικών αλλαγών, αλλά μέσα από την καλύτερη ευθυγράμμιση ρόλων, ρυθμού και φιλοσοφίας. Και αυτή η εξέλιξη εξηγεί το γιατί οι “ερυθρόλευκοι” τερμάτισαν πρώτοι στην κανονική διάρκεια της EuroLeague.
Το “Bartzokas Ball” και η ταυτότητα του Ολυμπιακού που δεν αλλάζει
Για να καταλάβουμε πώς ο Ολυμπιακός έβαλε τα πράγματα στη θέση τους, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε την ταυτότητα που έχει περάσει ο Γιώργος Μπαρτζώκας στην ομάδα του. Ο Ολυμπιακός του Γιώργου Μπαρτζώκα, λοιπόν, δεν είναι μια ομάδα που βασίζεται στο χάος ή στις ατομικές ενέργειες. Είναι ένα σύνολο που βασίζεται στην κίνηση, στις ενέργειες χωρίς μπάλα, στα hand-off και γενικότερα στη συνεχή εναλλαγή της μπάλας με στόχο να βρεθεί ο σωστός παίκτης με την σωστή ευκαιρία για σκοράρισμα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τα τελευταία χρόνια, από τη σεζόν 2022-23 συγκεκριμένα, παραμένει σταθερά η κορυφαία ομάδα της EuroLeague σε ποσοστό ευστοχίας ασίστ (Assisted Field Goal Rate).
Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη. Κανείς δεν παίζει μόνος του, όλοι συμμετέχουν και όλοι δημιουργούν. Όμως, ακόμη και τα πιο δομημένα συστήματα χρειάζονται ισορροπία. Και εκεί ακριβώς ξεκίνησε το πρόβλημα.
Το χαμένο balance του Ολυμπιακού στην αρχή της EuroLeague
Η σεζόν δεν ξεκίνησε ιδανικά. Παρά τις φιλοδοξίες για Final Four, ο Ολυμπιακός βρέθηκε να ψάχνει ρυθμό και ταυτότητα στο πρώτο μισό της χρονιάς. Η συνύπαρξη παικτών με παρόμοιο επιθετικό προφίλ, όπως ο Εβάν Φουρνιέ και ο Τάιλερ Ντόρσεϊ, δημιούργησε συνθήκες υπερφόρτωσης στο επιθετικό κομμάτι.
Και οι δύο αυτοί παίκτες, όταν βρίσκονται στο παρκέ, “ψάχνουν” την μπάλα. Η συνύπαρξη Ντόρσεϊ-Φουρνιέ στο αρχικό σχήμα της ομάδας, σε μια ομάδα που βασίζεται στην κίνηση της μπάλας για να δημιουργήσει σουτ, δημιουργεί τριβές. Κάτι τέτοιο είχε ως αποτέλεσμα να “υποχρεώνουν” την ομάδα σε πιο στατικό μπάσκετ, τη στιγμή που το σύστημα του Μπαρτζώκα βασίζεται στη ροή και την κυκλοφορία.
Στο πρώτο μισό της σεζόν, τα στατιστικά on/off αντανακλούσαν αυτή ακριβώς την ασυμβατότητα. Όταν ο Φουρνιέ και ο Ντόρσεϊ μοιράζονταν το γήπεδο, ο Ολυμπιακός είχε Net Rating +5.0. Όταν ο Ντόρσεϊ ήταν μόνος του, η άμυνα μαζί με το Net Rating έπεφταν στο +3.0. Όταν, όμως, ο Φουρνιέ έπαιζε μόνος του, και οι δύο πλευρές του γηπέδου βελτιώνονταν σημαντικά με αποτέλεσμα το Net Rating να φτάσει στο +14.1. Και στα λίγα λεπτά χωρίς κανέναν από τους δύο (8 λεπτά ανά αγώνα), η επίθεση έπεφτε κατακόρυφα στο -6.4 Net Rating.
Η αλλαγή του Μπαρτζώκα που βελτίωσε τον Ολυμπιακό
Η μετάβαση ήρθε σταδιακά, αλλά καθοριστικά μετά τα μέσα της κανονικής περιόδου. Χωρίς να αλλάξει η φιλοσοφία, ο Ολυμπιακός άλλαξε την εσωτερική του δομή. Η πιο κομβική αλλαγή ήταν η μετατόπιση του Εβάν Φουρνιέ σε διαφορετικό ρόλο. Ο κόουτς Μπαρτζώκας τον μετακίνησε από την αρχική πεντάδα στον πάγκο. Αυτό το adjustment δεν “μείωσε” τον Γάλλο, αντιθέτως τον απελευθέρωσε. Τα αποτελέσματα αυτής της αλλαγής, όπως ήταν αναμενόμενο, επεκτάθηκαν και σε ολόκληρο το ρόστερ, με τους ρόλους να γίνονται πιο ξεκάθαροι. Ο Ντόρσεϊ απέκτησε σταθερότητα, ο Βεζένκοφ βρήκε ξανά χώρο σε πιο ισορροπημένες πεντάδες και ο ρυθμός του παιχνιδιού έγινε πιο ελεγχόμενος.
Φυσικά, οι δυό τους (Ντόρσεϊ και Φουρνιέ) εξακολουθούν να μοιράζονται κάποια λεπτά, και το συνδυασμένο Net Rating τους είναι ελαφρώς αρνητικό, αλλά αυτό είναι ένα μικρό τίμημα που πρέπει να πληρώσουν. Τα πραγματικά οφέλη προήλθαν από το γεγονός ότι δόθηκε σε κάθε παίκτη χώρος να αναπνεύσει. Η ομάδα του Ντόρσεϊ χωρίς τον Φουρνιέ έχει πλέον Net Rating +15.4, η ομάδα του Φουρνιέ είναι σχεδόν 9 πόντους καλύτερη από τους αντιπάλους της, και τα λεπτά όπου “κανείς από τους δύο δεν βρίσκεται στο γήπεδο” έχουν μειωθεί σε μόλις 3.8 ανά αγώνα.
Το βάθος του ρόστερ του Ολυμπιακού ως καθοριστικός παράγοντας στην EuroLeague
Στη σύγχρονη EuroLeague, το βάθος δεν είναι πολυτέλεια… είναι προϋπόθεση. Το βάθος του ρόστερ είναι κάτι πιο θεμελιώδες από οποιαδήποτε τακτική προσαρμογή. Και το μάθημα που προκύπτει για τον Ολυμπιακό, αλλά και για κάθε ομάδα στο επίπεδο αυτό, είναι ότι το βάθος είναι αυτό που τελικά σε κάνει καλύτερη ομάδα σε βάθος χρόνου.
Ο Ολυμπιακός διαθέτει ένα ρόστερ με πραγματική ποιότητα σε όλα τα επίπεδα: scorers, closers, ηγέτες και versatile παίκτες που μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικούς ρόλους. Οι κινήσεις που έγιναν μέσα στη σεζόν αποδείχθηκαν εξαιρετικά στοχευμένες, με αποτέλεσμα η ομάδα να μπορεί να διατηρεί υψηλό επίπεδο απόδοσης για ολόκληρη τη χρονιά, ανεξάρτητα από αλλαγές ρυθμού, τραυματισμούς ή rotations.
Ο Ολυμπιακός που δεν άλλαξε… αλλά ωρίμασε
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της φετινής πορείας δεν είναι ότι ο Ολυμπιακός βελτιώθηκε, αλλά ότι το έκανε χωρίς να εγκαταλείψει τη βάση του. Δεν άλλαξε δηλαδή φιλοσοφία ούτε “ξαναχτίστηκε” από την αρχή. Αντίθετα, ευθυγράμμισε καλύτερα τις λεπτομέρειες: τους ρόλους, τα λεπτά, τις συνθέσεις και τις αποφάσεις μέσα στο παιχνίδι.
Και σε ένα επίπεδο όπως η EuroLeague, αυτές οι λεπτομέρειες είναι συχνά η διαφορά ανάμεσα σε μια καλή ομάδα και μια ομάδα που τερματίζει πρώτη στην κανονική περίοδο.
